Diagnostyka laboratoryjna

 

1. W celu wykrycia zakażenia HBV wykonuje się test na obecność we krwi antygenu HBs (HBsAg),czyli antygenu powierzchniowego wirusa HBV. Badanie wykonuje się z próbki krwi pobranej z żyły. Pojawia się on w fazie namnażania wirusa. W momencie całkowitego wyeliminowania wirusa zanika. Badanie HBsAg to proste badanie pozwalające wykryć zakażenie HBV zarówno w fazie ostrej i przewlekłej.

2. Kolejnym badaniem jest badanie HBV DNA ,które wskazuje na występowanie we krwi materiału genetycznego wirusa. Zanika przy wyleczeniu, utrzymuje się latami przy zakażeniu przewlekłym. Obecność HBV DNA jest potwierdzeniem replikacji wirusa, potwierdza zakaźność danej osoby i jest wskazaniem do leczenia przeciwwirusowego. Każdy nosiciel HBs powinien zostać przebadany pod kątem replikacji wirusa (należy wykonać badanie HBV DNA).

3. Trzeci marker zakażenia to antygen HBe (HBeAg) wydzielnicza postać antygenu rdzeniowego. Część zakażeń przewlekłych może występować
po serokonwersji (utracie) antygenu HBe,
z replikacją minimalną lub  przypadku mutacji wirusa.

 

Wykrywanie zakażeń HBV opiera się także na:

  • badaniach biochemicznych (ALAT, ASPAT, GGTP, ALP, AFP, bilirubina i inne)

  • badaniach pomocniczych (morfologia, OB, hormony, krzepliwość, białko i inne),

  • badaniach obrazowych i histologicznych ( np. USG).

 

Chorzy przewlekle zakażeni HBV powinni regularnie (przynajmniej raz do roku) przechodzić badania:

  • USG brzucha,
  • określenie poziomu   ALAT/ASPAT/GGTP/ALP/Bilirubina,
  • określenie poziomu AFP (alfa-fetoproteina),
  • morfologię, mocz, OB,
  • czas krzepnięcia, białko całkowite w surowicy, próba tymolowa.

Konieczna jest regularna kontrola hepatologiczna.

Wirus HBV nie przenosi się podczas kontaktów codziennych i domowych. Nie ma możliwości przeniesienia zakażenia drogą pokarmową. Nieuszkodzona prezerwatywa zabezpiecza przed zarażeniem w 100%.

Nosiciele HBV podlegają obowiązkowej rejestracji w stacjach sanitarno-epidemiologicznych. (a rejestracja ta wygląda np. tak : http://www.wzwb.cba.pl/sanepid.doc )

Osoba zakażona HBV jest dożywotnio zdyskwalifikowana jako krwiodawca oraz potencjalny dawca wątroby. Pozostałe narządy mogą być przeszczepiane tylko osobom uprzednio zakażonym tym wirusem (nie przeszczepia się np. nerki nosiciela HBV osobie zdrowej). Zaleca się leczenie sanatoryjne,  istnieją specjalizowane ośrodki dla osób z przewlekłym lub po wyleczeniu ostrego WZW (np. Długopole- Zdrój). Leczeniem zapalenia wątroby zajmują się specjalistyczne oddziały zakaźne (tzw. hepatologiczne).  Chory nie powinien być prowadzony wyłącznie przez lekarza pierwszego kontaktu bez udziału hepatologa. Nie wszyscy chorzy na przewlekłe WZW typu B wymagają leczenia. Leczeniu przeciwwirusowemu poddaje się pacjentów, którzy replikują wirusa (HBV DNA dodatnie i odpowiednio wysoki poziom wiremii) lub mają objawy zapalenia wątroby (podniesiony ALAT i wskazujący na to wynik biopsji wątroby). Podawanie leków przeciwwirusowych chorym z ujemnym HBV DNA jest niecelowe.  Istnieją kryteria oraz standardy włączające pacjenta do programu lekowego. Zazwyczaj wysoki poziom wiremii (wynik HBV DNA ilościowego) oraz podniesiony wynik ALAT będą wskazaniem do rozważenia terapii.  Terapii nie prowadzi się u chorych, u których istnieją poważne przeciwwskazania do takiego leczenia oraz u chorych, którzy nie rokują regularnego prowadzenia terapii. Wirus HBV ulega zniszczeniu po 60 minutach podczas sterylizacji suchym powietrzem w temperaturze 160 ° C, a w autoklawie po 30 minutach (autoklaw– hermetycznie zamknięty, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania procesów chemicznych).  Gotowanie nie zabija HBV. Wirus jest wrażliwy na środki dezynfekcyjne zawierające chlor (chloramina, podchloryn sodowy). Wirus HBV może przetrwać wiele lat w temperaturze pokojowej czy w stanie zamrożenia. Niewysterylizowane narzędzia medyczne po kontakcie z krwią z HBV mogą być źródłem zarażenia po latach. Wirus HBV jest mało wrażliwy na promieniowanie ultrafioletowe.